علت گاز نخوردن ماشین

امروزه استفاده از خودروهای شخصی برای تردد و انجام کارهای روزمره، به یکی از ضرورت‌های اصلی و جدایی‌ناپذیر زندگی بیشتر افراد تبدیل شده است. با این حال، یکی از مشکلات و اتفاقات نامطلوبی که ممکن است برای هر خودرویی رخ دهد و عملکرد وسیله نقلیه را دچار اختلال شدید کند، عدم شتاب‌گیری مناسب است که در اصطلاح مکانیکی به آن می‌پردازیم. علت گاز نخوردن ماشین می‌تواند ریشه در مشکلات متعددی داشته باشد. این اتفاق در صورت تامین نشدن شتاب کافی برای حرکت خودرو رخ می‌دهد؛ به طوری که با فشردن پا روی پدال گاز، خودرو هیچ عکس‌العمل متناسبی از خود نشان نمی‌دهد و به سختی سرعت می‌گیرد.

طبیعتاً بروز این اتفاق زمانی که برای انجام کاری یا رسیدن به مقصدی عجله دارید، بسیار ناخوشایند و کلافه‌کننده است. علاوه بر این، در هنگام سبقت گرفتن در جاده‌ها، اگر خودرو شتاب لازم را نداشته باشد، خطرات جانی و مالی جبران‌ناپذیری راننده و سرنشینان را تهدید خواهد کرد. اگر تا حدودی با امور فنی ماشین آشنایی داشته باشید و یا با مطالعه و کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه سطح دانش خود را ارتقا دهید، به آسانی می‌توانید بسیاری از مشکلات این‌چنینی را ریشه‌یابی و برطرف کنید. در این محتوای جامع، سعی بر این داریم تا شما را با تمامی دلایل و مشکلات فنی که سبب بروز این اتفاق می‌شوند، به صورت کاملاً تخصصی آشنا کنیم.

همان‌طور که در ابتدا اشاره کردیم، در صورت بروز این نقص فنی، شاهد شتاب کافی برای حرکت و عکس‌العمل مناسب برای تغییر سرعت خودرو نخواهید بود. خودرو با فشردن پدال، تغییر مطلوبی در جهت افزایش سرعت نخواهد داشت و به اصطلاح عامیانه، ماشین از جای خود کنده نمی‌شود. این مشکل برای رانندگانی که سبک رانندگی پرشتاب و سرعت بالا دارند، بسیار محسوس‌تر و قابل لمس‌تر است و این افراد زودتر از سایرین به وجود مشکل در سیستم پیشرانه پی می‌برند.

بررسی علت گاز نخوردن ماشین در سیستم‌های کاربراتوری

عوامل مختلف و قطعات مکانیکی متعددی وجود دارند که کارکرد نادرست آن‌ها باعث ایجاد این مشکل خسته‌کننده می‌شوند. یافتن علت گاز نخوردن ماشین بر اساس نوع سیستم سوخت‌رسانی خودرو، می‌تواند کاملاً متفاوت باشد. بسته به انژکتوری یا کاربراتوری بودن خودرو، دلایل و مشکلات متعددی منجر به افت شتاب و خرابی موتور می‌شوند. خودروهای کاربراتوری به دلیل ساختار مکانیکی‌تر، نیازمند تنظیمات دستی و رسیدگی‌های دوره‌ای خاصی هستند.

در ماشین‌های کاربراتوری نسل گذشته که هنوز هم در خیابان‌ها تردد دارند، دلایل اصلی افت توان را می‌توان در بخش‌های مکانیکی جستجو کرد. در ادامه، مهم‌ترین مواردی که منجر به این پدیده می‌شوند را با جزئیات کامل بررسی می‌کنیم تا در صورت مواجهه با آن‌ها، بتوانید بهترین تصمیم را برای تعمیر اتومبیل خود بگیرید.

1. خرابی فیلتر هوای خودرو و مسدود شدن مجرای تنفس موتور

موتور خودرو برای ایجاد یک احتراق قدرتمند، به ترکیب دقیقی از اکسیژن و سوخت نیاز دارد. فیلتر هوا در خودروهای کاربراتوری و انژکتوری، وظیفه بسیار حیاتی کنترل ورود جریان هوای تمیز و حفاظت از قطعات داخلی موتور در برابر ورود اجزای خارجی، گرد و غبار و ذرات معلق را بر عهده دارد. کنترل و سرویس به موقع این بخش به ظاهر ساده، می‌تواند به طرز قابل توجهی سلامت و طول عمر پیشرانه خودرو را تضمین کند. چرا که در صورت خرابی، آلودگی بیش از حد و یا گرفتگی منافذ این فیلتر، عملکرد خودرو به شدت دچار اختلال خواهد شد.

در صورت وجود نقص و گرفتگی در فیلتر هوای خودرو، هوای کافی به کاربراتور نمی‌رسد. در نتیجه، ترکیب سوخت و هوا از حالت استاندارد خارج شده و اصطلاحاً مخلوط سوخت “غنی” می‌شود (بنزین بیشتر از هوا). همین مسئله باعث خفه کار کردن موتور شده و یک علت گاز نخوردن ماشین محسوب می‌شود. به توصیه مکانیک‌ها و کارشناسان فنی خودرو، برای جلوگیری از بروز مشکلاتی مانند افت شدید توان موتور، لازم است فیلتر هوای خودرو بسته به شرایط محیطی و میزان آلودگی هوا، به طور منظم و در بازه‌های زمانی مشخص تعویض گردد.

2. کارکرد نامناسب و خرابی استپر موتور

استپر موتور یکی از قطعات حساس و کاربردی در سیستم کنترل دور آرام موتور است. عملکرد و کارایی نامطلوب استپر موتور، می‌تواند تاثیر بسزایی در به وجود آمدن مشکل و اختلال در عملکرد روان پیشرانه داشته باشد. وظیفه اصلی این قطعه، تنظیم میزان هوای ورودی در زمانی است که شما پای خود را از روی پدال برداشته‌اید.

اگر استپر موتور کثیف شده یا از نظر الکترومکانیکی دچار گیرپاژ شود، دور موتور نوسان پیدا کرده و خودرو در هنگام شتاب‌گیری اولیه دچار افت توان می‌شود. این امر به صورت مستقیم علت گاز نخوردن ماشین در دنده‌های پایین و هنگام شروع به حرکت است. شستشوی دوره‌ای استپر با اسپری‌های مخصوص می‌تواند از بروز این اتفاق جلوگیری کند.

3. فرسودگی و وجود خرابی در دیسک و صفحه کلاچ

گاهی اوقات موتور خودرو در سلامت کامل به سر می‌برد و به خوبی دور می‌گیرد، اما نیروی تولید شده به چرخ‌ها منتقل نمی‌شود. در این حالت صدای موتور بالا می‌رود اما خودرو سرعت نمی‌گیرد. فرسایش قطعاتی مانند دیسک و صفحه کلاچ، یک علت گاز نخوردن ماشین در سربالایی‌ها و مسیرهای هموار است که راننده را به اشتباه می‌اندازد و گمان می‌کند موتور دچار نقص شده است.

سیستم کلاچ وظیفه انتقال گشتاور از فلایویل موتور به گیربکس را دارد. با تمام شدن لنت‌های صفحه کلاچ، ارتباط بین موتور و گیربکس دچار لغزش می‌شود. برای بررسی سالم بودن دیسک و صفحه، یک روش سنتی وجود دارد؛ می‌توانید خودرو را در حالت سکون در دنده چهار قرار دهید و با احتیاط پا را از روی کلاچ بردارید. خاموش نشدن خودرو در این وضعیت و تلاش موتور برای روشن ماندن، دلیلی قطعی بر معیوب بودن و تمام شدن دیسک و صفحه می‌باشد که نیازمند تعویض فوری است.

4. افت کمپرس سیلندرها و نشتی سوپاپ‌ها

یکی از دلایل اساسی و هزینه‌بر در زمینه افت توان، کاهش فشار داخل محفظه احتراق است. وجود مشکل در کمپرس سیلندر یک علت گاز نخوردن ماشین است که نشان از استهلاک بالای موتور دارد. عملکرد درست کمپرس سیلندر و آب‌بندی دقیق بخش‌های دیگری مانند سوپاپ‌ها، گیت سوپاپ و رینگ‌های پیستون، به طور مستقیم بر توان خروجی و عملکرد مطلوب موتور تاثیرگذار هستند.

اگر رینگ‌های پیستون دچار سایش شوند یا سوپاپ‌ها به دلیل رسوبات کربنی به درستی در جای خود ننشینند، مخلوط متراکم شده سوخت و هوا در مرحله تراکم از سیلندر فرار می‌کند. این اتفاق باعث می‌شود انفجار با قدرت کافی صورت نگیرد و موتور به شدت تنبل شود. در این شرایط، مراجعه به تراشکاری و تعمیر اساسی موتور اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

5. ضعف در پمپ بنزین مکانیکی خودروهای کاربراتوری

پمپ بنزین در خودروهای کاربراتوری معمولاً از نوع مکانیکی است و نیروی خود را از میل سوپاپ دریافت می‌کند. همان‌طور که می‌دانید پمپ بنزین جزو قطعات حیاتی خودرو است که وظیفه پمپاژ سوخت از باک به سمت کاربراتور را بر عهده دارد. دیافراگم داخلی این پمپ‌ها پس از مدتی استفاده، دچار خشکی و پارگی می‌شود.

در صورت نداشتن صافی تمیز و یا خراب بودن دیافراگم پمپ، فشار سوخت ارسالی به شدت کاهش می‌یابد. در این حالت، پیاله‌ی بنزین داخل کاربراتور خالی می‌ماند و هنگام فشردن پدال، سوخت کافی برای تزریق به موتور وجود نخواهد داشت که این موضوع یک علت گاز نخوردن ماشین تلقی می‌شود.

6. کیفیت پایین روغن موتور و تاثیر آن بر قطعات متحرک

شاید در نگاه اول ارتباطی بین روغن و شتاب خودرو نبینید، اما اهمیت یک روغن موتور مناسب و مرغوب برای خودرو، بر کسی پوشیده نیست. روغن موتور وظیفه روانکاری، کاهش اصطکاک، خنک‌کاری قطعات داخلی و جذب ذرات معلق را دارد. اگر روغن موتور به موقع تعویض نشود و یا از روغن‌های بی‌کیفیت و تقلبی استفاده شود، غلظت آن تغییر کرده و خاصیت روانکاری خود را از دست می‌دهد.

افزایش اصطکاک بین پیستون‌ها و دیواره سیلندر، باعث می‌شود موتور بخش زیادی از توان خود را صرف غلبه بر این اصطکاک داخلی کند. کیفیت نامناسب روغن موتور، علاوه بر آسیب رساندن به قطعاتی مانند یاتاقان‌ها و میل‌لنگ، می‌تواند عملکرد مطلوب موتور را به شدت کاهش داده و علت گاز نخوردن ماشین در دورهای بالا باشد. همچنین، برای حفظ امنیت و سلامت قطعات مختلف خودروی خود، استفاده از تجهیزات حفاظتی نیز اهمیت دارد؛ در همین راستا پیشنهاد می‌کنیم راهنمای ما درباره راهکارهای افزایش امنیت خودرو را مطالعه نمایید.

بررسی علت گاز نخوردن ماشین در سیستم‌های انژکتوری (مدرن)

سیستم‌های انژکتوری با استفاده از یک کامپیوتر مرکزی و مجموعه‌ای از سنسورهای دقیق، میزان پاشش سوخت و زمان جرقه‌زنی را کنترل می‌کنند. با وجود اینکه این سیستم‌ها کارایی و مصرف سوخت بسیار بهتری دارند، اما پیچیدگی الکترونیکی آن‌ها باعث می‌شود عیب‌یابی آن‌ها نیازمند دستگاه دیاگ باشد. علاوه بر مواردی که به عنوان دلایل مشترک در خودروهای کاربراتوری ذکر کردیم، افت شتاب در ماشین‌های انژکتوری به دلایل متعدد دیگری نیز وابسته است که در ادامه به تشریح آن‌ها می‌پردازیم.

1. خرابی سنسور دریچه گاز (TPS)

سنسور دریچه گاز (Throttle Position Sensor) یکی از سنسورهای بسیار مهم و استراتژیک در خودروهای انژکتوری است که محل قرارگیری آن دقیقاً روی دریچه گاز و در کنار استپر موتور می‌باشد. این سنسور با یک مقاومت متغیر، میزان باز بودن پولکی دریچه گاز (زاویه پدال گاز) را به کامپیوتر خودرو گزارش می‌دهد. در صورت بروز اختلال و اتصالی در این بخش، اطلاعات غلطی به کامپیوتر ارسال می‌شود و عملکرد انتقال سوخت انژکتور دچار مشکل اساسی می‌گردد.

زمانی که این سنسور خراب می‌شود، ایسیو نمی‌تواند تشخیص دهد که شما چقدر پدال را فشرده‌اید. بنابراین، علت گاز نخوردن ماشین و وجود مشکل در سنسور گاز می‌تواند وابسته به علائم زیر باشد:

• ثبات دور موتور در حالت دور پایین و عدم واکنش به پدال
• بالا ماندن غیرطبیعی دور موتور در هنگام رها کردن پدال گاز
• پایین آمدن دور موتور در مدت زمان بسیار طولانی
• ریپ زدن و کپ کردن خودرو در هنگام شتاب‌گیری ناگهانی

2. وجود مشکل در کامپیوتر خودرو (ECU)

قطعه ECU (Electronic Control Unit) به عنوان مغز متفکر و یکی از بخش‌های اساسی خودروهای انژکتوری شناخته می‌شود. این قطعه وظیفه دریافت اطلاعات، پردازش آن‌ها و کنترل واکنش عملگرهای موتور (مانند انژکتورها و کویل‌ها) را بر عهده دارد. تمام دستورات حرکتی و ترکیبی موتور از این قطعه صادر می‌شود.

نفوذ آب، نوسانات شدید برق خودرو، دستکاری‌های غیراصولی در سیم‌کشی و یا فرسودگی قطعات الکترونیکی داخل برد ایسیو، می‌تواند باعث هنگ کردن یا خرابی آن شود. خرابی یا بروز مشکل در این قطعه گران‌قیمت، یک علت گاز نخوردن ماشین‌های انژکتوری است که معمولاً با روشن شدن چراغ چک در صفحه کیلومتر همراه است و تنها توسط متخصصین الکترونیک خودرو قابل رفع می‌باشد.

3. کثیفی و خرابی سنسور دور موتور (Crankshaft Sensor)

سنسور دور موتور (Crankshaft Position Sensor) قطعه‌ای مغناطیسی است که روبه‌روی فلایویل نصب می‌شود. خرابی این سنسور به عنوان قطعه‌ای که وظیفه اطلاع‌رسانی دقیق موقعیت پیستون‌ها و دور لحظه‌ای موتور به قطعه ECU را بر عهده دارد، یکی دیگر از دلایل خطرناک اختلال در عملکرد خودرو است. اگر این سنسور نتواند اطلاعات را ارسال کند، ایسیو زمان دقیق جرقه‌زنی را گم می‌کند.

معمولاً کثیف شدن نوک این سنسور به دلیل براده‌های آهن فلایویل یا روغن‌ریزی موتور، باعث ارسال سیگنال ضعیف می‌شود. در حالت حاد خرابی سنسور دور موتور، خودرو نه تنها گاز نمی‌خورد، بلکه به هیچ عنوان روشن نیز نخواهد شد. تمیز کردن دوره‌ای این سنسور با دستمال تمیز می‌تواند پیشگیرانه باشد.

4. اختلال در سنسور پدال گاز و سنسور کلاچ

در خودروهای جدیدتر که از دریچه گاز برقی (Drive-by-Wire) استفاده می‌کنند، ارتباط فیزیکی و کابلی بین پدال و دریچه گاز حذف شده است. در این سیستم، روی پدال گاز یک سنسور الکترونیکی قرار دارد. خرابی سنسور پدال گاز و همچنین سنسور زیر پدال کلاچ، می‌تواند ارتباط بین راننده و دریچه گاز را قطع کرده و عملکرد شتاب‌گیری ماشین را دچار اختلال شدید کند. سلامت این سنسورها تاثیر مستقیمی بر عملکرد صحیح و واکنش سریع خودرو به درخواست‌های راننده دارد.

5. نقش سنسور مپ (MAP Sensor) در شتاب خودرو

سنسور مپ (Manifold Absolute Pressure) قطعه‌ای است که روی منیفولد هوا نصب می‌شود. علت گاز نخوردن ماشین می‌تواند مستقیماً مربوط به مپ سنسور آن باشد. وظیفه این سنسور، اندازه‌گیری فشار و تراکم هوای داخل منیفولد و اطلاع‌رسانی درباره میزان هوای مکش شده به قطعه ECU است تا کامپیوتر بتواند میزان پاشش سوخت را با دقت بالا تنظیم کند.

در صورت وجود مشکل در این بخش، شکستگی لوله اتصال آن و یا کثیف شدن نوک سنسور بر اثر بخارات روغن، اطلاعات فشار هوا اشتباه ارسال می‌شود. این موضوع باعث می‌شود موتور با مخلوط سوخت نامناسبی کار کند که نتیجه آن، خام‌سوزی شدید، بوی بد اگزوز، لرزش موتور و اختلالات جدی در گاز خوردن ماشین است.

6. رسوب‌گرفتگی و آلودگی در انژکتورهای سوخت

سوزن‌های انژکتور قطعاتی بسیار ظریف هستند که بنزین را با فشار بالا و به صورت پودر (مه‌پاش) به داخل مانیفولد یا سیلندر تزریق می‌کنند. یکی دیگر از شایع‌ترین دلایل افت شتاب، آلودگی و کثیفی انژکتور است. استفاده از بنزین‌های بی‌کیفیت، وجود ذرات معلق در باک و تعویض دیرهنگام صافی بنزین، باعث گرفتگی سوراخ‌های میکروسکوپی انژکتور می‌شود.

وقتی انژکتور مسدود می‌شود، سوخت کافی به یکی از سیلندرها نمی‌رسد و موتور با افت شدید قدرت (اصطلاحاً سه کار کردن موتور) مواجه می‌شود. این قطعه یکی از بخش‌های حساس و مهم خودرو است که پاکسازی آن ملزم به مراجعه به افراد متخصص و استفاده از دستگاه‌های اولتراسونیک و شستشوی انژکتور در تعمیرگاه‌ها می‌باشد. برای مطالعه بیشتر در مورد تاریخچه و نحوه کارکرد این سیستم فوق‌العاده، می‌توانید به مقاله آشنایی با سیستم انژکتور در ویکی‌پدیا مراجعه کنید.

7. گرفتگی کاتالیزور اگزوز؛ مانع تنفس موتور

موتور خودرو همان‌طور که نیاز به مکش هوای تازه دارد، باید بتواند دود حاصل از احتراق را نیز به راحتی تخلیه کند. مبدل کاتالیزوری (Catalytic Converter) قطعه‌ای در مسیر اگزوز است که گازهای سمی را تصفیه می‌کند. با گذشت زمان و کارکرد بالای خودرو، شبکه‌های لانه زنبوری داخل کاتالیزور به دلیل رسوبات کربنی و ذرات روغن مسدود می‌شوند.

گرفتگی کاتالیزور باعث ایجاد فشار برگشتی (Back Pressure) به داخل موتور می‌شود. در این حالت، دود نمی‌تواند خارج شود و هوای تازه نیز نمی‌تواند وارد سیلندر گردد. این خفگی سیستم اگزوز، یک علت گاز نخوردن ماشین بسیار رایج است که باعث می‌شود سرعت خودرو در سربالایی‌ها به شدت افت کرده و دمای موتور به سرعت بالا برود.

نقش سیستم جرقه‌زنی در افت توان خودرو

در کنار سیستم سوخت‌رسانی و هوارسانی، سیستم جرقه‌زنی ضلع سوم مثلث احتراق را تشکیل می‌دهد. اگر شمع‌های خودرو فرسوده شده باشند و پلاتین آن‌ها تحلیل رفته باشد، جرقه به اندازه کافی قدرتمند نخواهد بود تا مخلوط سوخت و هوا را منفجر کند. همچنین خرابی کویل (سیم‌پیچ افزاینده ولتاژ) و وایرهای انتقال برق، باعث برق‌دزدی و ضعیف شدن جرقه در دورهای بالا می‌شود.

تعویض منظم شمع‌ها (معمولاً هر 30 تا 40 هزار کیلومتر) و بررسی سلامت کویل‌ها و وایرها، یکی از ارزان‌ترین و موثرترین روش‌ها برای بازگرداندن شتاب از دست رفته خودرو و رفع مشکل خنگی موتور است. استفاده از قطعات یدکی اصلی در این بخش، تاثیر شگرفی بر نرمی کارکرد پیشرانه دارد.

نتیجه‌گیری و توصیه‌های پایانی

شما می‌توانید با بررسی دقیق مواردی که به عنوان علت گاز نخوردن ماشین در این محتوا ذکر شد، تا حد زیادی به عیب‌یابی اولیه خودروی خود اقدام کنید و از نگرانی‌های بی‌مورد در جاده‌ها جلوگیری نمایید. سرویس‌های دوره‌ای منظم، تعویض به موقع فیلترها، استفاده از بنزین استاندارد و شستشوی انژکتورها می‌تواند طول عمر قطعات موتور را تضمین کند.

اما به یاد داشته باشید که سیستم‌های الکترونیکی خودروهای مدرن بسیار پیچیده هستند و دستکاری خودسرانه قطعاتی مانند سنسورها یا کامپیوتر خودرو می‌تواند خسارات سنگینی به بار بیاورد. بهترین راه برای رفع قطعی این اختلال و سایر مشکلات پیشرانه، مراجعه به تعمیرگاه‌های تخصصی و استفاده از دستگاه دیاگ برای رفع ایرادات توسط تعمیرکارهای حرفه‌ای می‌باشد، تا از بروز سایر مشکلات جانبی برای خودروی شما جلوگیری شود.